علی علائی
[ همه نکته ها ] نکته های علي علائي (4 مورد)
  سوره فرقان آیه 20 - انتخاب پیامبران از جنس ‍ بشر
شان نزول : جمعى از مفسران در شان نزول نخستین آیه از آیات فوق چنین آورده اند که جمعى از سران مشرکان خدمت پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) آمدند و گفتند: اى محمد تو از ما چه مى خواهى ؟ اگر ریاست مى طلبى ما تو را سرپرست خود مى کنیم ، و اگر علاقه به مال دارى از اموال خود براى تو جمع مى کنیم ، اما هنگامى که دیدند پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) در برابر این پیشنهادهایشان تسلیم نشد به بهانه جوئى پرداختند و گفتند تو چگونه فرستاده خدا هستى با اینکه غذا مى خورى و در بازارها توقف مى کنى ؟! آنها پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) را به خوردن غذا سرزنش کردند چرا که مى خواستند او فرشته باشد، و به راه رفتن در بازارها ملامت کردند چرا که آنها کسراها و قیصرها و پادشاهان جبار را دیده بودند که هرگز گام در بازارها نمى گذاردند، در حالى که پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) با مردم در بازارها حشر و نشر داشت و با آنها مانوس بود، و امر و نهى الهى را به آنها ابلاغ مى کرد، بهانه جویان ایراد کردند و گفتند: او مى خواهد حکمران ما شود، در حالى که روش او مخالف سیره پادشاهان است ! آیه فوق نازل شد و این حقیقت را روشن ساخت که روش پیامبر اسلام روش همه پیامبران پیشین بوده است .
  سوره یس آیه 1 - یس نامی از نامهای رسول خدا (ص)
«عن سفیان بن سعیدالثورى قال: قلت لجعفربن محمد ... یابن رسول اللّه، ما معنى قول اللّه - عزّوجلّ - ... یس... قال(ع) ... و أما «یس» فإسم من أسماء النبى(ص)...;[۱] سفیان بن سعید ثورى مى گوید: از امام صادق(ع) از معناى «یس» سؤال کردم... فرمود:... «یس» نامى از نام هاى رسول خدا(ص) است...».
  سوره یس آیه 55 - توصیف انسان در بهشت
۱ - بهشتیان، در ناز و نعمت و خوشى و شادمانى وصف ناپذیر غوطهور خواهند بود. (إنّ أصحب الجنّة الیوم فى شغل) «شغل» به معناى شأن و کار اصلى است که انسان را از دیگر کارها بازداشته و به خود مشغول کرده است. گفتنى است که تنکیر آن مى تواند براى تعظیم باشد; یعنى، مشغله اى که کنه و عمق آن ناشناخته و وصف ناپذیر است.
۲ - بهشتیان، در فضایى سرشار از سرور و شادمانى به سر برده و به شوخى و صحبت لذت بخش باهم خواهند پرداخت. (إنّ أصحب الجنّة الیوم فى شغل فکهون) «فاکهون» از «فکاهه» گرفته شده که به معناى سخن با اهل انس و گفتوگوى مسرت آمیز است. گفتنى است در برداشت یاد شده، «فاکهون» خبر دوم براى «إنّ» گرفته شده است.
۳ - بهشت و نعمت ها و خوشى هاى آن، نتیجه و پاداش کردار انسان ها در دنیا است. (و لاتجزون إلاّ ما کنتم تعملون . إنّ أصحب الجنّة الیوم فى شغل فکهون) از ارتباط میان این آیه - که سخن از بهشت و نعمت هاى آن است - و آیه پیش - که درباره پاداش مطابق رفتار و کردار بود - برداشت یاد شده به دست مى آید.
۴ - رفتار و کردار انسان ها، تعیین کننده سرنوشت اخروى آنان است. (و لاتجزون إلاّ ما کنتم تعملون . إنّ أصحب الجنّة الیوم فى شغل فکهون)
[ همه ترجمه ها ] ترجمه های علي علائي (147 مورد)
  سوره فرقان آیه 20 - آیت الله صادقی تهرانی
و پیش از تو هیچ یک از پیامبران را نفرستادیم جز اینکه آنان (نیز) همواره غذا می‌خوردند و در بازارها راه می‌رفتند و برخی از شما را برای برخی دیگر وسیله‌ی آزمایشی آتشین نهادیم. آیا شکیبایی می‌کنید؟ حال آنکه پروردگارت همواره بسیار بینا بوده است.
  سوره فرقان آیه 19 - آیت الله صادقی تهرانی
س همانا (معبودانتان ) آنچه می‌گفتید، بی‌گمان شما را تکذیب کردند؛ در نتیجه نه می‌توانید (عذاب را از خود) دفع کنید و نه (از آن‌ها) یاری گیرید. و هر که از شما ستم کند او را عذابی بزرگ می‌چشانیم.
  سوره فرقان آیه 18 - آیت الله صادقی تهرانی
گفتند: «تو منزّهی. برای ما هرگز شایسته نبوده که پس از تو هیچ اولیاء و سرپرستانی برای خود برگیریم. ولی تو آنان و پدرانشان را از نعمت‌هایی برخوردار کردی، تا (آنجا که) یادت را فراموش کردند و گروهی در ژرفای کساد (و فساد) بوده‌اند.»
[ همه تفسیر ها ] تفسیر های علي علائي (3 مورد)
  سوره فرقان آیه 20 - تفسیر نمونه
همه پیامبران چنین بودند
در چند آیه قبل یکى از بهانه جوئیهاى مشرکان را به این عنوان که چرا پیامبر اسلام غذا مى خورد و در بازارها راه مى رود، آمده بود و جوابى اجمالى و سر بسته براى آن گفته شد، آیه مورد بحث به همان مطلب بازگشته و پاسخى صریحتر و مشروحتر به آن مى دهد و مى گوید: ما هیچیک از رسولان را قبل از تو نفرستادیم مگر اینکه همه آنها از جنس بشر بودند، غذا مى خوردند و در بازارها راه مى رفتند (و با مردم حشر و نشر داشتند) (و ما ارسلناک قبلک من المرسلین الا انهم لیاکلون الطعام و یمشون فى الاسواق ). و در عین حال بعضى از شما را وسیله امتحان بعض دیگر قرار دادیم (و جعلنا بعضکم لبعض فتنة ). این آزمایش ممکن است از این طریق باشد که انتخاب پیامبران از جنس ‍ بشر آن هم از انسانهائى که از میان توده هاى جمعیت محروم برمى خیزند خود آزمایش بزرگى است ، چرا که گروهى ابا دارند زیر بار همنوع خود بروند بخصوص کسى که از نظر امکانات مادى در سطح پائینى قرار داشته باشد، و آنها از این نظر در سطح بالا و یا سن و سالشان بیشتر و در جامعه سرشناستر باشند.
این احتمال نیز وجود دارد که منظور آزمودن عمومى مردم به وسیله یکدیگر است ، چرا که افراد از کار افتاده و ناتوان و بیمار و یتیم و دردمند، آزمونى هستند براى اقویا و افراد سالم و تندرست ، و به عکس ‍ افراد تندرست و قوى ، آزمونى هستند براى افراد ضعیف و ناتوان ، آیا گروه دوم راضى به رضاى خدا هستند؟ و آیا گروه اول وظیفه و تعهد انسانى خود را در برابر گروه دوم انجام مى دهند یا نه ؟ و از آنجا که این دو تفسیر با هم منافاتى ندارند ممکن است هر دو در مفهوم وسیع آیه که امتحان مردم به وسیله یکدیگر است جمع باشد. و به دنبال این سخن ، همگان را مورد خطاب قرار داده و سؤ ال مى کند: آیا صبر و شکیبائى پیشه مى کنید؟ (اءتصبرون ).
چرا که مهمترین رکن پیروزى در تمام این آزمایشها صبر و استقامت و پایمردى است ، صبر و استقامت در برابر هوسهاى سرکشى که مانع از قبول حق مى شود، صبر و استقامت در برابر مشکلاتى که در آنجا وظائف و اداء رسالتها وجود دارد، و همچنین شکیبائى در برابر مصائب و حوادث دردناک که زندگى انسان به هر حال خالى از آن نخواهد بود. خلاصه تنها با نیروى پایدارى و صبر است که مى توان از عهده این امتحان بزرگ الهى برآمد. و در پایان آیه به عنوان یک هشدار مى فرماید: پروردگار تو همواره بصیر و بینا بوده و هست (و کان ربک بصیرا). مبادا تصور کنند چیزى از رفتار شما در برابر آزمونهاى الهى از دیده بینا و موشکاف علم خداوند مکتوم و پنهان مى ماند، او همه را دقیقا مى داند و مى بیند.
  سوره حجر آیه 5 - تفسیر نمونه
سنت الهى همه جا این بوده که به قدر کافى مهلت براى تجدید نظر و بیدارى و آگاهى بدهد، حوادث دردناک ، و وسائل رحمت را یکى پس ‍ از دیگرى مى فرستد، تهدید مى کند، تشویق مى کند، اخطار مى نماید تا حجت بر همه تمام شود. ولى هنگامى که این مهلت به پایان رسید سرنوشت قطعى دامنشان را خواهد گرفت ، دیر و زود، به خاطر مصالح تربیتى ، ممکن است اما به اصطلاح سوخت و سوز ندارد! آیا توجه به همین واقعیت کافى نیست تا همگان از سرنوشت گذشتگان عبرت گیرند، و از مدت مهلت الهى براى بازگشت و اصلاح، استفاده کنند؟ آیا باید باز هم نشست تا سرنوشت شوم اقوام گمراه و ستمگر پیشین درباره خود ما نیز تکرار گردد، و بجاى اینکه از پیشینیان عبرت گیریم، عبرتى شویم براى آیندگان؟! ضمنا از این آیه و آیه قبل، فلسفه بیان" تاریخ گذشتگان به طور مکرر" در آیات قرآن حتى در همین سوره‏اى که از آن بحث مى‏کنیم روشن مى‏شود.
  سوره حجر آیه 4 - تفسیر نمونه
سنت الهى همه جا این بوده که به قدر کافى مهلت براى تجدید نظر و بیدارى و آگاهى بدهد، حوادث دردناک ، و وسائل رحمت را یکى پس ‍ از دیگرى مى فرستد، تهدید مى کند، تشویق مى کند، اخطار مى نماید تا حجت بر همه تمام شود. ولى هنگامى که این مهلت به پایان رسید سرنوشت قطعى دامنشان را خواهد گرفت ، دیر و زود، به خاطر مصالح تربیتى ، ممکن است اما به اصطلاح سوخت و سوز ندارد! آیا توجه به همین واقعیت کافى نیست تا همگان از سرنوشت گذشتگان عبرت گیرند، و از مدت مهلت الهى براى بازگشت و اصلاح، استفاده کنند؟ آیا باید باز هم نشست تا سرنوشت شوم اقوام گمراه و ستمگر پیشین درباره خود ما نیز تکرار گردد، و بجاى اینکه از پیشینیان عبرت گیریم، عبرتى شویم براى آیندگان؟! ضمنا از این آیه و آیه بعد، فلسفه بیان" تاریخ گذشتگان به طور مکرر" در آیات قرآن حتى در همین سوره‏اى که از آن بحث مى‏کنیم روشن مى‏شود.
[ همه لغت ها ] لغت های علي علائي (11 مورد)
  سوره حجر آیه 22 - دانشنامه قرآن کریم الکتاب
لَوَاقِحَ : جمع لاقِح، به معنی آبستن.
 توضيح : چرا که بادها آبستنِ به بخار آب می‌شوند. و جمع لاقِحَة، به معنی تلقیح‌کننده. چرا که بادها ابرها را به هم نزدیک و مایه تلقیح آنها می‌شوند.
  سوره حجر آیه 20 - دانشنامه قرآن کریم الکتاب
مَعَایِشَ : جمع مَعیشَة و مَعاش، مایه زندگی و وسیله ماندگاری، از قبیل خوردنیها و نوشیدنیها.
  سوره حجر آیه 18 - دانشنامه قرآن کریم الکتاب
إِسْتَرَقَ السَّمْعَ : دزدکی گوش فرا داد