از آیه: تا آیه:
انتخاب سوره :
بازديد کننده گرامی چنانچه تمایل دارید، شما هم می توانید تفسیر ای در سايت ثبت کنید، تا با نام خودتان ثبت و در سايت نمایش داده شود.
 » تفسیر المیزان - خلاصه
(فقاتل فی سبیل الله لا تکلف الا نفسک وحرض المؤمنین ):(پس در راه خدا کار زار کن که جز در باره تکلیف خودت مکلف نیستی و مؤمنین را بر قتال باکفار تحریص وتشویق نما)، یعنی حال که مردم از جهاد کردن سستی می ورزندو دوست ندارند در جنگ شرکت کنند و تو را تنها می گذارند، ای پیامبر خودت باکفار مقابله کن و از تثاقل و سستی آنها ناراحت نشو،چون تکلیف دیگران متوجه تو نیست ، تو فقط موظفی تکلیف خودت را انجام بدهی و تنها وظیفه تو نسبت به آنها این است که آنها را به امر جهاد تشویق کنی و نه غیر آن و کلمه تکلیف به معنای مشقت می باشد،(عسی الله ان یکف باس الذین کفروا و الله اشد باسا واشد تنکیلا):(شاید خدا از صلابت و سختی کافران جلوگیری کند که صلابت خدا شدیدتر و عذابش سخت تر است )، کلمه عسی در مورد خداوند به معنای امید از جانب گوینده نیست ،چون امید در مورد خدا معنی ندارد ،بلکه امید وترجی در آن به مخاطب باز می گردد و می فرماید، شاید خدا از سختی آنان جلوگیری کند، قوت خداوند مافوق قوتها است و از جهت عذاب آنها را آنچنان عذاب می کند که غیر آنها و سایر مکلفین از عقوبت آنهاعبرت بگیرند و هوس تخلف نکنند و (تنکیل )به معنای عقوبتی است که از تخلفی برابر آن عقوبت جلوگیری کند و سایر مکلفین از عقوبت این متخلف عبرت بگیرند. [ نظرات / امتیازها ]
نظرات کاربران :
نظری ثبت نشده است.
بازديد کننده گرامی چنانچه تمایل دارید، نظر شما به نام خودتان ثبت و در سايت نمایش داده شود، قبل از ثبت نظر عضو سايت شويد و یا اگر عضو سايت هستيد لاگین کنید.[ عضويت در سايت ][ ورود اعضا ][ ورود ميهمان ]
نظر شما ثبت شد و بعد از تائید داوران بر روی سایت قرار می گیرد.
  سيد علي بهبهاني - تفسیر تسنیم
وقتی اسلام به آن مرحلهٴ حسّاس و خطیر رسید و عده‌ای از حضور در جبهه فاصله گرفتند ذات اقدس الهی به رسول خودش(صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمود اگر دیگران تو را یاری نکنند تو تنها هم بمانی موظّفی این جهاد را ادامه بدهی ولی مؤمنین را بر حضور در صحنهٴ جهاد تحریض و تشویق بکن امید است که خدا شرّ آنها را از شما مسلمانها برطرف بکند گرچه آنها خیلی قدرتمند و نیرومنداند ولی بأس و تعذیب و شدّت انتقام خدا بیش از همهٴ آنهاست، چرا ﴿عَسَی اللّهُ أَن یَکُفَّ بَأْسَ الَّذِینَ کَفَرُوا﴾ برای اینکه ﴿وَاللّهُ أَشَدُّ بَأْساً وَأَشَدُّ تَنْکِیلاً﴾. نِکل یعنی عذاب، عقوبت اَنکال یعنی عذابها خواه عذاب دنیا، خواه عذاب آخرت آنچه را که از طرف ذات اقدس الهی است نَکال است خدا هم نکّال ظالمین است.
[ نظرات / امتیازها ]
امتیاز داوران :
امتیاز کاربران :
نظرات کاربران :
نظری ثبت نشده است.
بازديد کننده گرامی چنانچه تمایل دارید، نظر شما به نام خودتان ثبت و در سايت نمایش داده شود، قبل از ثبت نظر عضو سايت شويد و یا اگر عضو سايت هستيد لاگین کنید.[ عضويت در سايت ][ ورود اعضا ][ ورود ميهمان ]
نظر شما ثبت شد و بعد از تائید داوران بر روی سایت قرار می گیرد.
در سورهٴ مبارکهٴ «مزمّل» آیهٴ دوازدهم فرمود: ﴿إِنَّ لَدَیْنَا أَنکَالاً وَجَحِیماً﴾ یعنی نِکلها و عذابهای فراوانی نزد ماست چه اینکه در بخشهای دیگر فرمود آنچه را که خدا به عنوان حدّ الهی بر سارق و امثال سارق اجرا می‌کند این نَکال است و عذاب الهی است در سورهٴ مبارکهٴ «مائده» آیهٴ 38 در بیان حدّ سرقت فرمود: ﴿وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَیْدِیَهُمَا جَزَاءً بِمَا کَسَبَا نَکَالاً مِنَ اللّهِ وَاللّهُ عَزِیزٌ حَکِیمٌ﴾ قبلاً هم در سورهٴ مبارکهٴ «بقره» گذشت آن عذابی را که خداوند بر بنی‌اسرائیل نازل کرده است و در آیهٴ 64 و 65 از او خبر داد فرمود ما به بنی‌اسرائیل تبهکار گفتیم ﴿کُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِینَ﴾ این عذاب را نکال عمومی قرار دادیم ﴿فَجَعَلْنَاهَا نَکَالاً لِمَا بَیْنَ یَدَیْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِینَ﴾. افراد باتقوا با مشاهده این صحنه پند و اندرز می‌گیرند ولی بنی‌اسرائیل تبهکار با این کار رسوای تاریخ خواهد شد، پس این کار نسبت به افراد باتقوا موعظه است، نسبت به خود بنی‌اسرائیل تبهکار نَکال است و عذاب.
به هر تقدیر چون خدا ﴿أَشَدُّ بَأْساً وَأَشَدُّ تَنْکِیلاً﴾ هست امید می‌رود که آن قدرت بیکرانش را اعمال بکند و خطرها را از شما دور بدارد ولی به هر تقدیر اگر دیگران در جهاد حاضر نشدند تو تنها ماندی باز هم باید جهاد را ادامه بدهی.
[ نظرات / امتیازها ]
امتیاز داوران :
امتیاز کاربران :
نظرات کاربران :
نظری ثبت نشده است.
بازديد کننده گرامی چنانچه تمایل دارید، نظر شما به نام خودتان ثبت و در سايت نمایش داده شود، قبل از ثبت نظر عضو سايت شويد و یا اگر عضو سايت هستيد لاگین کنید.[ عضويت در سايت ][ ورود اعضا ][ ورود ميهمان ]
نظر شما ثبت شد و بعد از تائید داوران بر روی سایت قرار می گیرد.
  رضا رضائي - تفسیر نمونه
در تفسیر مجمع البیان و قرطبى و روح المعانى درباره شان نزول آیه چنین آمده است : هنگامى که ابو سفیان و لشکر قریش پیروزمندانه از میدان احد بازگشتند ابو سفیان با پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) قرار گذاشت که در موسم بدر صغرى (یعنى بازارى که در ماه ذى القعده در سرزمین بدر تشکیل میشد) بار دیگر رو برو شوند، هنگامى که موعد مقرر فرا رسید، پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) مسلمانان را دعوت به حرکت به محل مزبور کرد، ولى جمعى از مسلمانان که خاطره تلخ شکست احد را فراموش نکرده بودند شدیدا از حرکت خوددارى مى نمودند، آیه فوق نازل شد و پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) مسلمانان را مجددا دعوت به حرکت کرد، در این موقع تنها هفتاد نفر در رکاب پیغمبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) در محل مزبور حاضر شدند، ولى ابو سفیان (بر اثر وحشتى که از روبرو شدن با سپاه اسلام داشت از حضور در آنجا خوددارى کرد و پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) با همراهان سالم به مدینه بازگشتند هر کس مسئول وظیفه خویش است به دنبال آیات مربوط به جهاد، دستور فوق العادهاى در این آیه به پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) داده شده است که او موظف است به تنهائى در برابر دشمن بایستد، حتى اگر هیچکس همراه او گام به میدان نگذارد! زیرا او تنها مسئول وظیفه خویش است ، و در برابر سایر مردم تکلیفى جز تشویق و دعوت به جهاد ندارد. (فقاتل فى سبیل الله لا تکلف الا نفسک و حرض المؤ منین ) در حقیقت آیه یک دستور مهم اجتماعى را مخصوصا درباره رهبران در بر دارد، و آن اینکه آنها باید آنقدر در کار خود مصمم و ثابت قدم و قاطع باشند که حتى اگر هیچکس دعوت آنها را لبیک نگوید، دست از تعقیب هدف مقدس خویش بر ندارد و در عین دعوت دیگران به انجام وظیفه ، برنامه هاى خود را منوط به اجابت دیگران نشمرند، و هیچ رهبرى تا چنین آمادگى نداشته باشد قادر به انجام رهبرى و پیشبرد اهداف خود نیست مخصوصا رهبران الهى که تکیه گاه اصلى آنها خدا است خدائى که سرچشمه تمام نیروها و قدرتها است . و لذا به دنبال این دستور مى فرماید: امید است خداوند با کوششها و تلاشهاى تو حتى اگر تنها بوده باشى ، قدرت و نیروى دشمنان را در هم بشکند، زیرا قدرت او ما فوق قدرتها و مجازات او مافوق مجازاتها است . (عسى الله ان یکف باس الذین کفروا و الله اشد باسا و اشد تنکیلا) <123> معنى عسى و لعل در کلام خدا کلمه عسى در لغت عرب به معنى شاید و آمیخته با معنى تردید است و لعل به معنى امیدوارى و انتظار در مورد امورى است که اطمینان به وجود آن در آینده نمى باشد ولى احتمال وجود دارد. اکنون این سوال پیش مى آید که بکار بردن اینگونه کلمات در لابلاى سخنان انسانها کاملا طبیعى است ، زیرا انسان از همه مسائل آگاه نیست ، بعلاوه قدرت او محدود است و قادر به انجام هر چه مى خواهد نمى باشد، اما خداوندى که از گذشته و آینده و حال کاملا با خبر است و قدرت بر انجام آنچه میخواهد دارد، به کار بردن اینگونه کلمات که دلیل بر جهل و یا عدم قدرت است درباره او چگونه تصور میشود. به همین جهت بسیارى از دانشمندان معتقدند که اینگونه کلمات ، هنگامى که در کلام خداوند بکار رود، معنى اصلى خود را از دست میدهد، و معانى جدیدى پیدا مى کند، مثلا عسى به معنى وعده و لعل به معنى طلب است . ولى حق این است که این کلمات در کلام خداوند نیز همان معنى اصلى خود را دارد و لازمه آن جهل و عدم قدرت نیست ، بلکه این کلمات معمولا در جائى بکار میرود که براى رسیدن به هدف ، مقدمات متعددى لازم است ، به هنگامى که یک یا چند قسمت از این مقدمات حاصل شود هرگز نمى توان حکم قطعى به وجود آن هدف کرد بلکه باید به صورت یک حکم احتمالى بیان شود مثلا قرآن مجید مى گوید: و اذا قرء القرآن فاستمعوا له و انصتوا لعلکم ترحمون : هنگامى که قرآن خوانده شود گوش کنید و خاموش باشید امید است مشمول رحمت خداوند شوید (اعراف - 204). روشن است که تنها با گوش دادن آیات قرآن انسان مشمول رحمت خداوند نمى شود، بلکه این یکى از مقدمات است و مقدمات دیگر آن فهم و درک آیات ، و سپس به کار بردن دستوراتى است که در آنها آمده ، لذا در اینگونه موارد نمى توان تنها با وجود یک مقدمه ، حکم قطعى به حصول نتیجه کرد، بلکه باید به صورت یک حکم احتمالى بیان گردد، و به عبارت دیگر اینگونه تعبیرات در کلام الهى یکنوع بیدار باش و توجه دادن شنونده به این است که غیر از این مقدمه شرائط و مقدمات دیگرى نیز براى رسیدن به مقصد لازم است ، فى المثل براى درک رحمت خدا غیر از گوش فرا دادن به قرآن ، عمل به آنهم لازم است . درباره آیه مورد بحث این سخن نیز کاملا مصداق دارد زیرا از بین رفتن قدرت کافران تنها با دعوت مومنان و تشویق آنها به جهاد نیست ، بلکه به دنبال آن ، اجراى برنامه هاى دیگر جهاد لازم است تا هدف نهائى را تحقق بخشد. بنابراین هیچ لزومى ندارد که اینگونه کلمات را هنگامى که در کلام خدا بکار میرود از معنى حقیقى منصرف نمائیم . <124>
پاورقی :
123-باس در لغت به معنی قوت و استحکام و شجاعت است. و تنکیل از ماده نکول به معنی امتناع کردن از روی ترس است و از اصل از نکل (بر وزن اکل) به معنی لجام حیوان گرفته شده و بنابراین تنکیل که مصدر باب تفعیل است به معنی انجام کاری است که طرف با مشاهده با آن ، از خلافکاری برگردد و این همان مجازات است که هم باعث عبرت ستمکار و هم باعث عبرت دیگران می شود.
124-راغب در کتاب مفردات احتمال دیگری در تفسیر این گونه کلمات (عسی و مانند آن) ذکر کرده است و آن اینکه این تعبیرات برای امیدواری دادن به مخاطب و شنونده است نه اینکه امیدواری گوینده را بیان کند و به عبارت روشنتر هنگامی که خداوند می گوید عسی و لعل معنی آن «امیدوارم» نیست بلکه معنی آن این است که «امیدوار باشید» می باشد. [ نظرات / امتیازها ]
امتیاز داوران :
امتیاز کاربران :
نظرات کاربران :
نظری ثبت نشده است.
بازديد کننده گرامی چنانچه تمایل دارید، نظر شما به نام خودتان ثبت و در سايت نمایش داده شود، قبل از ثبت نظر عضو سايت شويد و یا اگر عضو سايت هستيد لاگین کنید.[ عضويت در سايت ][ ورود اعضا ][ ورود ميهمان ]
نظر شما ثبت شد و بعد از تائید داوران بر روی سایت قرار می گیرد.
 » تفسیر نور
پس از پیروزى کفّار در احد ابوسفیان با غرور گفت: بار دیگر با مسلمانان در موسم بدر صغرى (محلّ برپایى بازارى در سرزمین بدر در ماه ذى قعده) روبرو خواهیم شد. هنگام رسیدن موعد، پیامبر مردم را به جهاد دعوت کرد. عده‏اى به جهت شکست در احد روحیّه‏ى حضور نداشتند. آیه‏ى فوق نازل شد و پیامبر بار دیگر مردم را به جهاد دعوت کرد. هفتاد نفر حاضر شدند ولى درگیرى رخ نداد و مسلمانان سالم به مدینه برگشتند. «نکول»، به معناى امتناع کردن از روى ترس است. و «تنکیل»، انجام کارى است که طرف را منصرف کند، همچون کیفر و مجازات. از امام صادق‏علیه السلام روایت شده است که به هیچ پیامبر دیگرى فرمان نیامد که‏اگر تنها شدى جهاد کن. <336> در زمان ما نیز امام خمینى‏قدس سره فرمود: ابرقدرت‏ها بدانند اگر خمینى یکه وتنها بماند به راه خود ومبارزه با شرک و کفر ادامه خواهد داد. امام باقرعلیه السلام فرمود: پس از نزول این آیه پیامبر اکرم‏صلى الله علیه وآله تمام جنگ‏ها را شخصاً فرماندهى مى‏کرد. <337> 1- رهبر باید پیشاهنگ دیگران باشد. «فقاتل» 2- اگر مسلمانان نسبت به ناله‏ى مستضعفان بى‏تفاوت شدند، پیشوا باید به تنهایى حرکت کند. «الاّ نفسک» 3- رهبر باید چنان قاطع باشد که همراهى یا عدم همراهى مردم در جهاد، در او بى‏اثر باشد. «الاّ نفسک» 4- هر کس مسئول کار خویش است. «لاتکلّف الا نفسک» 5 - باید دل به خدا بست، نه مردم. «الاّ نفسک» 6- وظیفه‏ى پیامبران، تشویق و دعوت است، نه اجبار. «حرّض المؤمنین» 7- جبهه و جهاد، نیاز به تبلیغات قوى دارد. «حرّض المؤمنین» 8 - وظیفه‏ى ما قیام و جهاد است، شکستِ دشمن کار خداست. «فقاتل... عسى اللّه ان یکفّ» 9- قدرت الهى، برترین قدرت و مایه‏ى دلگرمى مؤمنان و تهدید متخلّفان است. «واللّه اشد بأساً» [ نظرات / امتیازها ]
امتیاز داوران :
امتیاز کاربران :
نظرات کاربران :
نظری ثبت نشده است.
بازديد کننده گرامی چنانچه تمایل دارید، نظر شما به نام خودتان ثبت و در سايت نمایش داده شود، قبل از ثبت نظر عضو سايت شويد و یا اگر عضو سايت هستيد لاگین کنید.[ عضويت در سايت ][ ورود اعضا ][ ورود ميهمان ]
نظر شما ثبت شد و بعد از تائید داوران بر روی سایت قرار می گیرد.
 » تفسیر کشاف
قال ( فقاتل فی سبیل الله ) إن أفردوک و ترکوک و حدک ( لا تکلف إلا نفسک ) غیر نفسک وحدها أن تقدمها إلی الجهاد ، فإن الله هو ناصرک لا الجنود ، فإن شاء نصرک وحدک کما ینصرک و حولک الألوف . و قیل : دعا الناس فی بدر الصغری إلی الخروج ، و کان أبو سفیان و اعد رسول الله صلی الله علیه و سلم اللقاء فیها ، فکره بعض الناس أن یخرجوا فنزلت ، فخرج و ما معه إلا سبعون لم یلو علی أحد ، و لو لم یتبعه أحد لخرج وحده . و قرئ ( لاتکلف ) بالجزم علی النهی . و لا نکلف : بالنون و کسر اللام ، أی لا نکلف نحن إلا نفسک وحدها ( و حرض المؤمنین ) و ما علیک فی شأنهم إلا التحریض فحسب ، لا التعنیف بهم ( عسی الله أن یکف بأس الذین کفروا ) و هم قریش ، و قد کف بأسهم فقد بدا لأبی سفیان و قال : هذا عام مجدب ، و ما کان معهم زاد إلا السویق ، و لا یلقون إلا فی عام مخصب فرجع بهم ( و الله أشد بأسا ) من قریش ( و أشد تنکیلا ) تعذیبا . [ نظرات / امتیازها ]
امتیاز داوران :
امتیاز کاربران :
نظرات کاربران :
نظری ثبت نشده است.
بازديد کننده گرامی چنانچه تمایل دارید، نظر شما به نام خودتان ثبت و در سايت نمایش داده شود، قبل از ثبت نظر عضو سايت شويد و یا اگر عضو سايت هستيد لاگین کنید.[ عضويت در سايت ][ ورود اعضا ][ ورود ميهمان ]
نظر شما ثبت شد و بعد از تائید داوران بر روی سایت قرار می گیرد.
  ابراهيم چراغي - برگزیده تفسیر نمونه
(آیه 84)
شأن نزول:
هنگامى که ابو سفیان و لشکر قریش پیروزمندانه از میدان احد بازگشتند ابو سفیان با پیامبر صلّى اللّه علیه و آله قرار گذاشت که در موسم بدر صغرى (یعنى بازارى که در ماه ذى القعده در سرزمین بدر تشکیل مى‏شد) بار دیگر رو برو شوند، هنگامى که موعد مقرر فرا رسید، پیامبر صلّى اللّه علیه و آله مسلمانان را دعوت به حرکت به محل مزبور کرد، ولى جمعى از مسلمانان که خاطره تلخ شکست احد را فراموش نکرده بودند شدیدا از حرکت خوددارى مى‏نمودند.
این آیه نازل شد و پیامبر صلّى اللّه علیه و آله مسلمانان را مجددا دعوت به حرکت کرد، در این موقع تنها هفتاد نفر در رکاب پیغمبر صلّى اللّه علیه و آله در محل مزبور حاضر شدند، ولى ابو سفیان (بر اثر وحشتى که از رو برو شدن با سپاه اسلام داشت) از حضور در آنجا خوددارى کرد و پیامبر صلّى اللّه علیه و آله با همراهان سالم به مدینه بازگشتند.

تفسیر:
هر کس مسؤول وظیفه خویش است- به دنبال آیات مربوط به جهاد، دستور فوق‏العاده‏اى در این آیه به پیامبر صلّى اللّه علیه و آله داده شده است، مى‏فرماید: «در راه خدا پیکار کن، تنها مسؤول وظیفه خود هستى، و مؤمنان را (بر این کار) تشویق نما» (فَقاتِلْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ لا تُکَلَّفُ إِلَّا نَفْسَکَ وَ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِینَ).
در حقیقت آیه، یک دستور مهم اجتماعى را مخصوصا در باره رهبران در بر دارد، و آن این که آنها باید آنقدر در کار خود مصمم و ثابت قدم و قاطع باشند که حتى اگر هیچ کس دعوت آنها را «لبیک» نگوید، دست از تعقیب هدف مقدس خویش برندارند و هیچ رهبرى تا چنین آمادگى نداشته باشد قادر به انجام رهبرى و پیشبرد اهداف خود نیست مخصوصا رهبران الهى که تکیه گاه اصلى آنها خداست خدایى که سر چشمه تمام نیروها و قدرتهاست.
و لذا به دنبال این دستور مى‏فرماید: «امید است خداوند با کوششها و تلاشهاى تو حتى اگر تنها بوده باشى، قدرت و نیروى دشمنان را در هم بشکند، زیرا قدرت او مافوق قدرتها و مجازات او مافوق مجازاتهاست» (عَسَى اللَّهُ أَنْ یَکُفَّ بَأْسَ الَّذِینَ کَفَرُوا وَ اللَّهُ أَشَدُّ بَأْساً وَ أَشَدُّ تَنْکِیلًا). [ نظرات / امتیازها ]
امتیاز داوران :
امتیاز کاربران :
نظرات کاربران :
نظری ثبت نشده است.
بازديد کننده گرامی چنانچه تمایل دارید، نظر شما به نام خودتان ثبت و در سايت نمایش داده شود، قبل از ثبت نظر عضو سايت شويد و یا اگر عضو سايت هستيد لاگین کنید.[ عضويت در سايت ][ ورود اعضا ][ ورود ميهمان ]
نظر شما ثبت شد و بعد از تائید داوران بر روی سایت قرار می گیرد.