داریوش بیضایی
[ همه پیام ها ] پیام های داريوش بيضايي (1 مورد)
  سوره بقرة آیه 1 - کلامی بسیار مهم در مورد رای به تفسیر قرآن از مرحوم علامه استاد آیت الله حاج سید ابراهیم بروجردی رحمة الله علیه
بسم الله الرحمن الرحیم
نکته بسیار مهمی که لازم است تذکر دهم آنستکه خوانندگان گرامی بدانند که روش تفسیر بنده در تفسیر قرآن فقط طبق امر و دستور پروردگار و ائمه معصومین میباشد چنانچه خداوند در سوره آل عمران آیه 5 می‌فرماید: و ما بعلم تاویل (تاویل متشابهات قرآن را کس نداند جز خداوند و ائمه اطهار).
ابن بابویه در فقیه بسند خود از رسول اکرم(ص) روایت کرده که حضرت فرمود: خداوند جدال کنندگان در دین و قرآن را بزبان هفتاد پیغمبرش لعنت نموده و فرمود هر کس در آیات قرآن جدل کند کافر است زیرا خداوند بصراحت می‌فرماید ” و ما یجادل فی آیات الله الاالذین کفروا ” هر آنکه قرآن را برای خود تفسیر کند بخداوند افترا و دروغ بسته.
و عیاشی در تفسیرش بسند خود از حضرت باقر(ع) روایت کرده فرمود: هر که به رای خود قرآن را تفسیر کند اگر بر سبیل اتفاق راست گفته باشد اجر و پاداشی نخواهد داشت و اگر خطا کند آن مقدار از خداوند دور شود که آسمان از زمین دور است و فرمود آنچه را یقین دارید که از ما رسیده بگویید و از گفتار هر چه نمی دانید پرهیز کنید چرا که خداوند داناتر است.
و نیز عیاشی بسند دیگر خود از حضرت صادق(ع) روایت کرده فرمود: چه بسیار دور است تفسیر قرآن از عقل های مردم.
و بسند دیگر از حضرت رضا(ع) روایت کرده فرمود: اظهار نظر در قرآن و کتاب خدا کفر است.
و در کافی بسند خود از حضرت صادق(غ) روایت کرده فرمود: نمی زند کسی آیه ای از آیات قرآن را به آیه دیگر مگر آنکه کافر میشود.

در بصائر الدرجات بسند خود از سعدبن ظریف خفاف روایت کرده عرض کردم خدمت حضرت باقر(ع) در حق کسیکه از شما علوم و احکامی را یاد گرفته سپس آن را فراموش کند چه میفرمایید؟
حضرت فرمودند: حجتی بر او نیست, حجت بر کسی است که احادیثی از ائمه شنیده باشد و انکار کند و یا روایتی از ناحیه ما به او رسیده باشد و آن را تکذیب کند و به آن اعتقاد نکند در اینصورت آن شخص کافر است اما آنکه احادیث ما را فراموش کرده حجت از او برداشته شده است.
و نیز بسند دیگری از امیرالمومنین(ع) روایت کرده فرمود به اصحاب خود, بر شما باد بدوری کردن از تفسیر قرآن به رای خودتان و بدانید آنچه را که ما گفته ایم چه بسیار تفسیریست که شباهت دارد به گفتار بشر و حال آنکه قرآن کلام خدا است و هرگز مشابه گفتار خلق نباشد چنانچه مخلوقات شباهتی بخالق خود ندارند و افعال خدا هم به افعال بشر شبیه نیست پس کلام خداوند هم شباهتی به گفتار عام نخواهد داشت و هر گاه به رای خود تفسیر کنید گمراه و هلاک خواهید شد.
از این جهت ما در این تفسیر از نقل نظر و رای فاسده مردم و بیانات فلاسفه و عرفا دوری جسته و صرفنظر نمودیم و هرگز بیان نکردیم چه این عمل تجاوز کردن از امر خداوند و ائمه باشد چنانچه بیان شد بر خلاف بعضی از معاصرین و مفسرین که آنان اساسشان در تفسیر بر سفسطه و مغالطه باشد عقل و منطق را شاهد گفتار و رای خویش قرار میدهند ولی بطور کلی از دایره استدلال و اصول دانش دور گشته و لذا هر گاه به احادیث و روایات و فرموده های آل عصمت و طهارت ائمه هدی بر میخورند اگر آنها را مطابق سلیقه و مقصود خود نیابند یا آن حدیث را تکذیب و یا صرفنظر کنند و آن احادیث را گاهی به ضعف سند و زمانی به ضعف دلالت و بعضی اوقات نسبت دادن به راویان به غلو و چیزهای دیگر عاقبت تکذیب و یا تحلیل غلط بکنند خود را در زمره اشخاصیکه خداوند در آیه 48 سوره نساء فرموده قرار میدهند ” یحرفون الکلم عن مواضعه”
و این جماعت هر وقت موضوع و مطلبی را خواستند رواج بدهند کتاب و قرآن را به میل و هوای نفسانی خود تفسیر و تاویل کنند تا شاهد مدعای باطل خویش باشند اینها کسانی هستند که پروردگار در حق آنها می‌فرماید ” فویل للذین یکتبون الکتاب بایدیهم ثم یقولون هذا ما عندالله و ما هو
[ همه نکته ها ] نکته های داريوش بيضايي (138 مورد)
  سوره نبا آیه 17 - روز قیامت مردم بر ده نوع محشور میشوند
إِنَّ یَوْمَ الْفَصْلِ کانَ میقاتاً یَوْمَ یُنْفَخُ فِی الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْواجاً وَ فُتِحَتِ السَّماءُ فَکانَتْ أَبْواباً وَ سُیِّرَتِ الْجِبالُ فَکانَتْ سَراباً
روز قیامت که روز فصل خصومت است اعلام آن روز وعدگاه خلق است یعنی آنچه خداوند وعده فرموده در آنروز انجام گیرد روزی که در صور دمند مردگان زنده شده و فوج فوج بمحشر در آیند.
معاذ جبل گفت در خانه ابو ایوب انصاری از رسول خدا معنای آیه را سوال نمودم فرمود ای معاذ از کار بزرگی سوال کردی روز قیامت مردم بر ده نوع محشور شوند خدایتعالی برای هر نوعی علامتی معین فرموده تا تمیز داده شوند مومنین از یکدیگر, بعضی بصورت بوزینه و بعضی خوک و بعضی سرنگون و بعضی کور که باین طرف و آنطرف میروند و می افتند و راه را نمی بینند و بعضی کر و گنگ و طایفه ای زبانهایشان بر سینه افتاده و بعضی دست و پای بریده و بعضی را بروی درخت آتش نشانیده اند و بعضی را لباس قطران بپوشانند و وطایفه ای بوی عفونت مانند بوی مردار از ایشان بیرون آید آنهایی که بصورت بوزینه محشور میشوند کسانی هستند که سخن چین و تمام بودند در دنیا و اهل رشوه خواران با صورت خوک باشند و رباخواران سر نگون بمحشر آیند و قاضیان کور وارد محشر میشوند و کران و کنگان مردمانی هستند که عبادت ریا بجا می آورند و علمایی که عمل بعلم خود نکردند وارد محشر میشوند در حالتیکه زبانهای خود را جویده و بروی سینه های ایشان افکنده شده و کسانی که همسایگان خود را اذیت و آزار میکنند دست و پا بریده وارد محشر شوند و آنهایی که سعایت میکنند از برای مردم نزد پادشاهان و امرا, بر درختهای آتشین آویخته شده و به محشر آیند و کسانیکه در دنیا مشغول شهوترانی و لذات حرام بودند در محشر بوی عفونتی از آنها خارج شوند که اهل محشر از آن بوی متاذی شوند و متکبرین و گردنکشان را لباس قطران و آتشین بپوشانند و وارد محشر کنند.
  سوره ملک آیه 1 - خواص. و ثواب سوره ملک
سوره ملک در مکه نازل شده و سی آیه و سیصد و سی کلمه و هزار و سیصد حرف است.
در خواص و ثواب تلاوت سوره ملک ابن بابویه از حضرت صادق(ع) روایت کرده فرمود هر کس بر میت سوره ملک را قرائت کند هنگامیکه وارد میکنند و میت را از عذاب قبر و نکیر و منکر که داخل قبر میشوند منع پس کند و برای سوال به آنها گوید شما نمیتوانید از من سوال کنید چه این شخص بر قبر من ایستاده و سوره ملک را قرائت نموده.
در خواص قرآن از پیغمبر اکرم(ص) روایت کرده فرمود این سوره نجات دهنده است از عذاب قبر و هر کس آن را حفظ نماید مونس او باشد در قبر و عذاب را بر طرف کند از او تا روز قیامت و شفیع او گردد نزد پروردگار تا داخل بهشت شود.
  سوره تغابن آیه 9 - روز تغابن و روز تلافی و روز تناد چیست؟
یَوْمَ یَجْمَعُکُمْ لِیَوْمِ الْجَمْعِ ذلِکَ یَوْمُ التَّغابُنِ وَ مَنْ یُؤْمِنْ بِاللَّهِ وَ یَعْمَلْ صالِحاً یُکَفِّرْ عَنْهُ سَیِّئاتِهِ وَ یُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْری مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدینَ فیها أَبَداً ذلِکَ الْفَوْزُ الْعَظیمُ
بیاد آورید روزی را که خداوند همه را به عرصه محشر برای حساب جمع میکند و آن روز غبن و پشیمانی است.
پیغمبر اکرم(ص) فرمود هیچ بنده ای از مطیع و عاصی نیست مگر روز قیامت حسرت خورد یعنی بد کردار حسرت خورد که چرا بد کرده و نیکوکار بخاطر آنکه چرا بیش از این عمل نیک انجام نداده و هر که بخدا ایمان آورد و نیکوکار باشد خداوند گناهان او را بپوشاند و در بهشت هایی که زیر درختانش نهرها جاریست داخل گرداند و در آن بهشتها همیشه متنعم باشد و در حقیقت ظفر و رستگاری بزرگیست

توضیح : ابن بابویه ذیل آیه فوق از حضرت صادق(ع) روایت کرده فرمود روز تلافی روزی است که اهل آسمان با اهل زمین ملاقات میکنند و روز تناد روزی است که اهل جهنم به اهل بهشت میگویند عطا کنید بما آنچه را خداوند نصیب شما کرده و روز تغابن روزی است که اهل جهنم به اهل بهشت غبطه میخورند و روز حسرت روزی باشد که مرگ را بصورت گوسفندی آورند و آن را ذبح کنند.

[ همه ترجمه ها ] ترجمه های داريوش بيضايي (4 مورد)
  سوره یس آیه 71 - تفسیر هفت جلدی جامع قرآن بقلم و جمع آوری مرحوم علامه حاج سید ابراهیم بروجردی
آیا نمی بینند که ما برای آنها چهارپایانی خلق نمودیم که بر آنها تملک کنند.
  سوره احزاب آیه 63 - تفسیر هفت جلدی جامع قرآن بقلم و جمع آوری مرحوم علامه حاج سید ابراهیم بروجردی
ای رسول گرامی این کافران از تو میپرسند روز قیامت چه وقت بر پا خواهد شد به ایشان بگو این موضوع را خدا میداند و بس و تو ای رسول چه می دانی شاید موعد و ساعت قیامت نزدیک باشد.
  سوره احزاب آیه 60 - تفسیر هفت جلدی جامع قرآن بقلم و جمع آوری مرحوم علامه حاج سید ابراهیم بروجردی
اگر پس از این منافقین و کسانی که در دل ایشان بیماری و ناپاکی ریشه دوانیده و آنهایی که در مدینه موجبات نگرانی و ترس مردم را فراهم میسازند دست از کردار زشت و اعمال ناروای خود بر ندارند ما تو را بقتال با ایشان بر انگیزیم و بر جان و مال ایشان مسلط نماییم که جز مدت کوتاهی نتوانند در جوار تو زندگانی کنند
[ همه تفسیر ها ] تفسیر های داريوش بيضايي (22 مورد)
  سوره زلزال آیه 1 - تفسیر هفت جلدی جامع قرآن بقلم و جمع آوری مرحوم علامه حاج سید ابراهیم بروجردی
قوله تعالی : إِذا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزالَها وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقالَها وَ قالَ الْإِنْسانُ ما لَها
بیاد آور ای محمد(ص) هنگامیکه زمین سخت بجنبد و بلرزه در آید و بارهای گران درون خود را از معادن و گنجها و مردگان از دل خاک بیرون افکند در آنروز انسان (که وجود مقدس امیرالمومنین(ع) است) گوید: چیست این اظطراب و جنبیدن و خبرهای تو ای زمین؟
و زمین آنحضرت را به حوادث و اخبار گذشته و آنچه مردم بروی زمین انجام دادند خبر دهد و آگاه گرداند.
ابن بابویه از حضرت فاطمه(ع) روایت کرده فرمود: در زمان ابوبکر زلزله شدیدی در مدینه رخ داد بطوریکه عموم مردم ترسیدند و نزد ابوبکر و عمر رفتند و مشاهده کردند آن دو نفر بشتاب حضور امیرالمومنین(ع) میروند و مردم هم به تبعیت از آنها حضور آنحضرت رسیدند.
امیرالمومنین(ع) از منزل خارج شدند و ابوبکر و عمر و عموم مردم در عقب آن بزرگوار رفتند تا رسیدند بباروی شهر/ آنحضرت در آن بلندی بروی زمین نشست و مردم هم اطراف او نشستند/ دیوارهای مدینه مانند گهواره حرکت میکرد و اهل مدینه از شدت ترس صداهای خود را به گریه و زاری بلند کرده و فریاد میزدند یا علی به فریاد ما برس که هرگز چنین زلزله ای ندیدیم, ناگاه لبهای مبارک آنحضرت بحرکت در آمد و با دست مبارک بزمین زد و فرمود: ای زمین آرام و قرار بگیر و زمین به اذن خداوند ساکت شد و قرار گرفت/ در آن وقت مردم از اطاعت و فرمان برداری زمین از امیرالمومنین(ع) تعجب کردند/ فرمود شما تعجب کردید که زمین اطاعت امر من نمود وقتی باو گفتم آرام بگیر؟ مردم عرض کردند بلی یا امیرالمومنین(ع)/ فرمود من همان انسانی هستم که خداوند در قرآن می‌فرماید: و قال الانسان مالها/ من به زمین میگویم بیان کن برای من حوادث و اخباریکه بروی تو واقع شده و انجام گرفته است و بمن بگو عمل هایی که مردم در روی تو بجا آوردند پس از آن فرمود اگر این همان زمین لرزه های نهایی بود که خداوند در سوره زلزله می‌فرماید, حتما زمین بمن خبر میداد ولی این آن نیست.
در مجمع از پیغمبر اکرم(ص) روایت کرده فرمود: ای مردم آیا می دانید خیرهای زمین چیست که برای امیرالمومنین(ع) بیان میکند/ عرض کردند خدا و رسول داناتر هستند و بهتر میدانند/ فرمود زمین گواهی میدهد بر مرد و زن به آنچه عمل کرده اند و زمین میگوید این شخص کار نیکو بجا آورده و آن دیگری مرتکب عمل زشت شده اینست خبرهای زمین و پروردگار به زمین الهام مینماید تا اخبار و حوادث خود را به امیرالمومنین(ع) بگوید و آن حضرت را آگاه سازد.
  سوره فجر آیه 10 - تفسیر هفت جلدی جامع قرآن بقلم و جمع آوری مرحوم علامه حاج سید ابراهیم بروجردی
وَ فِرْعَوْنَ ذِی الْأَوْتاد الَّذینَ طَغَوْا فِی الْبِلادِ فَأَکْثَرُوا فیهَا الْفَسادَ فَصَبَّ عَلَیْهِمْ رَبُّکَ سَوْطَ عَذابٍ
و نیز فرعون صاحب قدرت و شوکت را چگونه غرق و هلاک نمود چه اینان در روی زمین ظلم و طغیان کردند و بسیار فتنه برانگیختند تا آنکه خدای تو بر آنها عذابی پی در پی فرستاد.

ابن بایویه ذیل آیه و فرعون را ذی از حمران روایت کرده که از حضرت صادق(ع) سوال نمودم برای چه فرعون را ذی الاوتاد نامیدند فرمود: چون اگر میخواست کسی را عذاب نماید دستور میداد او را بصورت روی زمین بخوابانند و دست و پای او را میکشیدند و میخ میکردند و رها می‌نمودند تا هلاک گردد لذا خداوند او را ذی الاوتاد نامید.
طبرسی از ابن عباس و ابن مسعود روایت کرده گفتند زنی مومن بنام ماشطه , روزی سر دختر فرعون را شانه میکرد شانه از دستش افتاد گفت کور باد آنکه بخدای کافر است دختر فرعون گفت مگر از برای تو خدایی جز پدرم هست؟گفت آری پروردگار خدای من و پدرت و خدای آسمان و زمین و آفریدگار جهانیان است او یکی است بی همتا و بی شریک و دختر این موضوع را به پدر خود فرعون گفت امر کرد او را حاضر کنند باو گفت از این اعتقاد و گفتار برگرد و کافر شو به آن خدایی که میگویی و گرنه ترا عذابی کنم تا مردم از آن عبرت بگیرند/ زن مومنه جواب داد من به خدای خود هرگز کافر نمی شوم تو هر چه میخواهی انجام ده/ فرعون امر کرد او را چهار میخ زدند ولی کافر نشد, کودکان او را آوردند باو گفتند اگر برنگردی این کودکان را در برابرت بقتل می‌رسانیم/ زن جواب داد هر چه میخواهید بکنید من از خدای خود بر نمی‌گردم/ طفل شیرخوار را روی سینه مادرش سر بریدند و مادر را نیز کشتند.
آسیه عیال فرعون هم زنی مومن بود و ایمان خود را پنهان می داشت چون آن حالت را دید فرعون را ملامت کرد و گفت چرا زن بی گناه را که مدتها خدمت ما می نمود بقتل رسانیدی ؟!
فرعون گفت تو دیوانه شده ای/ آسیه جواب داد من دیوانه نیستم خدای تو و تمام جهانیان همان کسی است که آسمان و زمین و کوه و دریاها را آفریده است/ فرعون بر او خشم گرفت و از نزد خودش بیرون کرد و دستور داد پدر و مادر آسیه را حاضر کردند به آنها گفت همان نوع دیوانگی که زن ماشطه را گرفته بود آسیه را نیز گرفته است/ پدر و مادر او را نصیحت کردند و گفتند شوهر تو خدای آسمان و زمین است/ آسیه به پدر و مادر گفت اگر.چنین است که شما میگویید باو بگویید آفتاب از مقدم او و ماه از عقب او طلوع و سیر نماید و ستارگان برگرد او بچرخند/ گفتند خیر اینکار را نمی تواند انجام دهد/ گفت اما آفریدگار قادر است آنها زا به گردش در آورد و تمام آنها مسخر او هستند/ فرعون چون این سخنان را از آسیه شنید امر کرد او را نیز مانند زن ماشطه بروی زمین بخوابانند و دست و پاهایش را چهار میخ بکوبند, در آن حال آسیه متوجه پروردگار خود شد و گفت پروردگارا خانه ای برای من در بهشت بنا کن و مرا از فرعون و کردار زشت او نجات بده/ در همان حال فرشتگان جایگاهش را در بهشت باو نشان دادند و عذاب بر او آسان شد و جان داد و به همین دلیل و این نوع عذاب, از طرف خداوند فرعون ذی الاوتاد نامیده شد.
  سوره تکاثر آیه 1 - تفسیر هفت جلدی جامع قرآن بقلم و جمع آوری مرحوم علامه حاج سید ابراهیم بروجردی
أَلْهاکُمُ التَّکاثُرُ
شما مردم را بسیاری اموال و فرزند و قبیله مشغول کرده و از یاد خدا و مرگ غافل داشته

این آیات نازل شده در باره دو قبیله از قریش بنی عید مناف و بنی سهل بن عمر و بن مصیص بن کعب که با یکدیگر فخر و مباهات میکردند و هر یک از اینان میگفت اشراف و بزرگانان ما بیشترند/ بنی عبد مناف اشراف خود را شماره کرد و غالب شدند و بنی سهیل به آنها گفتند بیاید تا به گورستان برویم و گورها را بشماریم تا بدانید گور اشراف ما بیشتر است یا گورهای اشراف شما؟
نه چنین است شما از یاد خدا و مرگ غافل هستید و پس از مرگ در گورچه سختی ها در پیش دارید و باز هم در قیامت خواهید دانست با چه عذابی روبرو می‌شوید و تکرار آیه برای تاکید است و دیگر اشاره به عذاب قبر و عذاب دوزخ است.

امیرالمومنین(ع) فرمود: پیش از نزول این آیه, جماعتی در عذاب قبر شک داشتند و حالا یقین پیدا کردند که در قبر هم انسان را عذاب خواهند کرد/ آنگاه فرمود: اگر بطور یقین میدانستید چه حادثه بزرگی در پیش دارید هرگز در اثر بازیچه دنیا از عالم آخرت غافل نمی شدید, البته پس از مرگ دوزخ را مشاهده خواهید کرد و آنگاه آنرا بعین یقین یعنی به رای العین خواهید دید.